به
قلم جناب اقای دکتر فاطمی :
اگر از بين همه دردسرها و خبرهاي بد ماه هاي اخير براي جامعه داروسازي، بخواهيم يكي را انتخاب كنيم، بدون شك در راس همه آنها طرح تحول نظام سلامت است. متاسفانه در اين طرح عريض و طويل، با وجود حمايت كامل از پزشكان، تقريبا هيچ جايگاهي براي داروسازان ديده نشده است !
يادآوري: طبق آمار رسمي وزارت بهداشت، بيش از 75 درصد پزشكان، از اجراي اين طرح رضايت دارند.
1. اين طرح چگونه اجرا مي شود ؟
پاسخ: به طور خلاصه در دو بخش بستري و سرپايي؛
الان با اجراي اين طرح، سهم بيمارستان هاي دولتي در بخش بستري، 80 درصد و خصوصي 20 درصد است. ولي در بخش سرپايي اين نسبت معكوس است، يعني دولت فقط 20 درصد. اما وزارت بهداشت تصميم دارد براي رفاه بيماران، سهم دولت در بخش سرپايي را حداقل به 50 درصد افزايش دهد تا پرداختي بيماران از جيب، به كمتر از 10 درصد هزينه هاي درمان برسد.
2. با چه طرحي سهم دولت در درمان سرپايي افزايش پيدا مي كند ؟
پاسخ: با تاسيس 5600 كلينيك ويژه تخصصي( در 5 تيپ) در سراسر كشور؛
البته حدود 580 تا در حال حاضر وجود دارد. بر اساس دستورالعمل، در اين مراكز راديولوژي، آزمايشگاه و داروخانه تاسيس خواهد شد.
ويزيت پزشك متخصص در اينجا 3200 تومان است يعني حدود يك دهم بيرون؛ پس مراجعه به آنها را حدس بزنيد ! اولويت تاسيس هم با نقاط كمتر برخوردار در شهرهاست.
3. تكليف داروخانه ها چيست ؟
پاسخ: با اين آمار اگر بخواهند به اين كلينيك ها داروخانه جديد بدهند، يعني حدود 50 درصد به تعداد داروخانه هاي موجود در كشور افزوده خواهد شد ! اگر هم نخواهند به جديدي ها بدهند، پس به كداميك از داروخانه هاي داير بدهند ؟ متاسفانه اين سوالي است كه هنوز جوابي براي آن پيدا نشده است !
در همايشي كه ارديبهشت امسال با حضور وزير و معاونينش براي نقد طرح تحول برگزار شد، معلوم شد كه حضرات هنوز هيچ فكري براي داروخانه هاي موجود نكرده اند و اصلا براي آنها جابجايي يك پزشك از مطب به كلينيك با يك خودكار و دفتر، با جابجايي يك داروخانه با اين همه دارايي، حفظ حريم، ارزش سرقفلي و...... هيچ فرقي نمي كند !
4. اوضاع اقتصادي چطور مي شود ؟
پاسخ: وضع داروخانه ها در شهر هاي كوچك به سرعت خراب شده و در شهرهاي بزرگ تدريجا بدتر مي شود؛
در حال حاضر در شهر تهران، سهم 14 داروخانه دولتي اصلي در فروش دارو، از سهم قريب به 2000 داروخانه خصوصي بيشتر است! اين سهم از 45.8 % در سال 91، به 52.3 % در سال 92 و 54.5 % در سال 93 رسيد و پيش بيني مي شود كه در سال 94 اين سهم رشد بيشتري كرده باشد.
خدا را شكر با كمبود بودجه براي اجراي اين طرح، امسال از سرعتش كم شده، اما با خوب شدن وضع دولت در سال بعد و راه اندازي كلينيك هاي ويژه جديد، قطعا شرايط وخيم تر مي شود.
5. چه راهكارهايي وجود دارد ؟
پاسخ: متاسفانه هيچكدام قطعي نيستند.
- اول از همه مخالفت كردن با دادن داروخانه به اين كلينيك ها، تا مردم از بيرون دارو تهيه كنند.
- واگذاري مزايده اي به متقاضيان مثل بيمارستان هاي دولتي( با همه مفسده هايش !)
- دادن داروخانه سهامي به داروخانه داران شاغل در همان خيابان، به نسبت سهم از نزديكي به كلينيك
- تاسيس داروخانه هاي مشاركتي( تعاوني) از تمام داروسازان شهر
شايد مورد اول از بقيه مطلوب تر باشد و تاكنون هم، همه تلاش ها حول اين راه حل بوده است، اما بي نتيجه چون هر روز چند كلينيك ويژه جديد افتتاح مي شود و بند 4 دستورالعملي كه وزير آن را امضا كرده را شايد نتوان به اين راحتي ها عوض كرد. پس شايد چاره اي جز راه حل هاي ديگر و ساير راه حل هاي ممكن در اين زمينه وجود نداشته باشد.
سخن پاياني:
معمولا طرح هاي اينچنيني، الگو برداري شده از نظام هاي خدمات ملي سلامت در كشورهاي پيشرفته( مانند NHS انگلستان) هستند. در حاليكه در آن كشورها داروسازان و داروخانه داران از رفاه و قدرت اقتصادي بالايي برخوردار مي باشند. اما در كشور ما معمولا اين الگوها ناقص پياده مي شوند و دست بر قضا، هميشه داروسازان هم از قلم مي افتند ! لذا ضروري است تا مديران دولتي تا دير نشده است با اصلاح ساختار نظام درآمدي، بيمه اي و تعرفه اي داروخانه ها، مطابق با كشورهايي كه از آنها الگو مي گيرند به داد داروسازان برسند.
همانگونه كه در همين طرح تحول، با تعريف بسته هاي تشويقي ويژه پزشكان براي ماندگاري در مناطق محروم، مزاياي زيادي به پزشكان مي دهند. اما با مجبور كردن داروخانه ها در شهر هاي كوچك و روستاها به جابجايي به درون شبكه ها و خانه هاي بهداشت، آنها را از دريافت همين تعرفه ناچيز هم محروم مي كنند.......